Troosteloos

De opruimwoede van mijn moeder irriteerde mij altijd mateloos. Altijd maar kasten schoonmaken en spullen weggooien. Ik zei haar weleens dat het gezegde ‘Wie wat bewaart, heeft wat’ niet voor niets bestond. Ik heb jarenlang gedacht: ik bewaar alles hoor, gewoon in een doos op zolder, in de berging, in een schuur …

Maar ja, ik verhuisde naar het buitenland en had geen schuur noch zolder. Ik verhuisde tien jaar later weer terug en had hier niet eens een huis. Dus ook ik heb geruimd en weggegooid en dat is erin gebleven. Een paar keer per jaar vliegt een bepaalde onrust me aan en raus ik door het huis om alle prullaria die toch ongezien het huis in zijn gekomen, weer weg te doen. Boeken mogen blijven. En de mooiste tekeningen. En kaarsen. En foto’s. En schilderijen. Ja, en dat potje met liefdeswensen die mijn zoon op de opvang heeft gemaakt. En die stenen van het strand in Barcelona …

Ik moest eraan denken, aan haar opruimwoede en mijn afkeer ervan, toen ik vanmorgen drie keer heen en weer liep naar de textielcontainer van het Rode Kruis. In mijn handen zakken met haar kleding. Ik voelde me er een beetje schuldig onder: moest dit echt nu meteen? Kon ik haar kleren niet nog een tijd bewaren? Maar met welk doel? En ook praktisch, want we wonen niet heel groot, zonder schuur, zonder zolder: waar dan? Ik besefte dat haar opruimwoede toch echt ook in mij zit.

Morgen wordt mijn moeder begraven. Na het maken van een fotopresentatie waarvoor ik meer dan dertig fotoalbums heb doorgespit (die had ze gelukkig nog wel!), het regelen van bloemen en bloemstukken, het uitzoeken van muziek, het nadenken over speeches, en het schrijven en sturen van kaarten volgde de coronagerelateerde berichtgeving: er mogen tot honderd mensen aanwezig zijn. Begrafenisondernemer en horecapersoneel inbegrepen. Poeh, dacht ik, dan moeten we komende dagen onder het mom van nood breekt wet maar iedereen gaan bellen met de vraag of ze van plan zijn te komen om te kijken of we niet die honderd mensen overschrijden. Een beetje gek is het wel, maar ja, mensen aan de deur van het uitvaartcentrum wegsturen is ook zo wat.

Maar daarna werd het nog rigoureuzer: alleen eerstelijns familie mag nog komen. Toen ik dat hoorde, heb ik ook de aula die we mochten gebruiken voor de herdenking maar afgezegd. ‘Wilt u niet nog wat muziek draaien?’ Nee, dat wil ik niet. Niet zo.

Met alle begrip voor de maatregelen, heus, ik sta er echt achter, maar dit afscheid is niet minder dan mensonwaardig. Zij verdient zo veel meer dan een kale begrafenis zonder plechtigheid, zonder bezoekers. Ík verdien ook zo veel meer. Haar familie, vrienden, ex-collega’s, verzorgenden, kennissen, buren net zo goed. Zo’n plechtigheid, zo’n bijeenkomst is een samenzijn bedoeld om troost te bieden aan allen die met verdriet achterblijven. Bij troost hoort een omhelzing, een blik, een gesproken woord, een gedeelde glimlach. Zonder al dat is het hard en koud. Troosteloos.

De regels van de uitvaartorganisatie ten spijt, gaan haar kleinzoon, haar broers en zussen toch mee. Met een afstand van minimaal anderhalve meter tot elkaar zullen wij om haar graf staan. Een gedicht voorlezen. Een lied zingen. Een paar woorden spreken. Afsluiten, denk ik, met het Onze Vader. Daarna mogen we niet even samenzijn en bijkomen met een kop koffie of een borrel. We moeten ieder onze auto in en weer alleen terug naar huis.

Thuis word ik omringd door de relatief weinige spulletjes die ze nog had. Hier zal ik orde moeten scheppen in dit rare door corona geregeerde leven. Ik ga bedenken hoe haar herdenking, want die komt er hoe dan ook, er in de toekomst uit zal komen te zien. Terwijl ik de cd’s bekijk en een enkele beluister die ze had bewaard, gaan mijn gedachten naar de afgelopen week. De laatste 48 uur van haar leven konden we bij haar zijn. Geen minuut is ze alleen geweest. Dat lijkt zo normaal, maar ik besef ook dat we van geluk mogen spreken. Het gaat er steeds killer aan toe, almaar eenzamer. Iemand anders’ moeder of vader sterft alleen en ik kan niet bevatten hoe treurig, hoe afschuwelijk dit moet zijn.

Fijn is het, voor mij althans, dat ze niet alles heeft weggegooid en ik dan toch nog iets tastbaars heb: foto’s, cd’s, agenda’s, een paar schoolschriftjes van vroeger. Het helpt de herinneringen komen. Het helpt de leegte vullen die ontstaan is en die ik in mijn eentje zal moeten opvullen. En ik denk dat het tastbare iets van troost kan bieden en daardoor te zijner tijd zal helpen met het opruimen van het verdriet.

6 gedachten over “Troosteloos

  1. Lieve Esther,
    Wat triest dat je afscheid van je moeder moest nemen moeder in deze toch al moeilijke tijden.
    Ik leef met je mee en wens je goede moed voor de komende tijd.
    Veel liefs, Mariëtte van Boven
    Mariëtte

  2. Jeetje Esther. Wat een verhaal. Allereerst gecondoleerd met het verlies van je moeder. Ik wens je heel veel sterkte en ik hoop toch…veel lieve mensen om je heen. Dikke kus, ook voor Sem

  3. Lieve Esther, wat ontzettend verdrietig dat je je moeder nu verloren hebt… en wat verdrietig dat het op zo´n manier moet… mijn man´s oom is maandag gecremeerd, ook met alleen z´n gezin. Leeg. Een vriendin verloor een vriendin, zij heeft in haar tuin een eigen ceremonie gehouden… maar dat is allemaal toch anders… Mijn moeder heeft ook gevorderde alzheimer maar ik hoop dat ze door deze tijd heen komt, in haar tuin met haar kippetjes en een zonnestraal, ik kan alleen nu niet voor haar zorgen (ben verkouden) dat doet mijn vader dan maar…
    Heel erg veel sterkte, het is wat het is, weet dat er dan op afstand toch aan jullie gedacht wordt…
    veel liefs, voor jou en voor Sem ook… xxx

  4. Wat verdrietig Esther, ik heb heel erg met je te doen. Wat heb je het mooi beschreven en geschreven. Goed afscheid kunnen nemen is zó belangrijk. Ik wens je heel veel sterkte, liefs en gezondheid in deze idiote tijden. Virtuele kus en berenhug

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s